TẾT TRUNG THU 2026 – TIẾN SĨ GIẤY VÀ KÝ ỨC PHỐ HÀNG MÃ
Tết Trung Thu diễn ra vào Rằm tháng 8 âm lịch hằng năm. Năm 2026, Rằm tháng 8 rơi vào thứ Sáu, ngày 25/9/2026 dương lịch.
Nhắc đến Trung Thu, người ta thường nhớ đến ánh trăng, đèn ông sao, mâm cỗ, bánh nướng bánh dẻo và những món đồ chơi dân gian. Trong số đó, ông Tiến sĩ giấy là một hình ảnh đặc biệt, gắn với câu chuyện về sự học và những quan niệm về thi cử trong văn hóa Việt.
Hàng Mã – sắc màu Trung Thu giữa phố cổ Hà Nội
Mỗi dịp Trung Thu, phố Hàng Mã là một trong những địa điểm nổi bật tại Hà Nội với các loại đèn lồng, đồ chơi và đồ trang trí nhiều màu sắc.
Hàng Mã thuộc khu phố cổ Hà Nội và từ lâu đã là nơi kinh doanh các mặt hàng phục vụ những dịp lễ, Tết. Vào mùa Trung Thu, con phố thu hút đông người dân và du khách đến mua sắm, tham quan và ghi lại không khí lễ hội.
Những chiếc đèn ông sao, mặt nạ giấy bồi, đèn lồng và nhiều món đồ chơi truyền thống xuất hiện dày đặc trên các cửa hàng, tạo nên một không gian rất đặc trưng của Trung Thu Hà Nội.
Ông Tiến sĩ giấy – món đồ chơi gắn với sự học
Tiến sĩ giấy là một trong những đồ chơi Trung Thu truyền thống từng xuất hiện trong không gian mâm cỗ và các hoạt động văn hóa Trung Thu.
Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam nhiều năm tổ chức các hoạt động giới thiệu và hướng dẫn làm ông Tiến sĩ giấy cùng nhiều đồ chơi dân gian khác như đèn ông sao, đèn kéo quân, tò he, mặt nạ giấy bồi hay đầu lân.
Theo các tư liệu giới thiệu về Trung Thu truyền thống, hình tượng ông Tiến sĩ giấy gắn với mong muốn con trẻ học hành tiến bộ, thi cử và đỗ đạt. Hình ảnh người đội mũ, mặc áo quan được tạo hình bằng giấy trở thành một cách thể hiện ước vọng về sự học trong đời sống văn hóa xưa.
Đằng sau một món đồ chơi nhỏ vì thế là một câu chuyện lớn hơn về tri thức, việc học và kỳ vọng của gia đình dành cho thế hệ sau.
Từ Tiến sĩ giấy nhìn lại lịch sử khoa cử Việt Nam
Hình tượng Tiến sĩ giấy cũng có thể được nhìn trong mối liên hệ với truyền thống khoa cử Nho học ở Việt Nam.
Theo Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, năm 1075, dưới triều Lý Nhân Tông, triều đình tổ chức khoa thi Minh kinh bác học và Nho học tam trường. Lê Văn Thịnh là người đỗ đầu khoa thi này.
Đến năm 1919, khoa thi Nho học cuối cùng được tổ chức dưới triều Nguyễn. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ghi nhận giai đoạn từ khoa thi đầu tiên năm 1075 đến khoa thi cuối cùng năm 1919 kéo dài 844 năm, với 185 khoa thi được tổ chức qua các triều đại phong kiến.
Trong thời gian đó, khoa cử trở thành một cơ chế quan trọng để tuyển chọn người có học vấn cho bộ máy nhà nước. Những danh hiệu khoa bảng vì thế cũng trở thành một phần của lịch sử giáo dục và văn hóa Việt Nam.
Trạng nguyên, Bảng nhãn, Thám hoa – những danh hiệu quen thuộc
Khi nhắc đến khoa cử Việt Nam, nhiều người quen thuộc với ba danh hiệu Trạng nguyên, Bảng nhãn và Thám hoa.
Đây thường được gọi chung là Tam Khôi, nhưng cách tổ chức khoa cử và việc sử dụng các danh hiệu có sự thay đổi qua từng thời kỳ. Vì vậy, không nên hiểu hệ thống này là hoàn toàn giống nhau trong suốt lịch sử khoa cử.
Câu chuyện về Tiến sĩ giấy vì thế không chỉ liên quan đến một món đồ chơi Trung Thu, mà còn gợi nhắc đến một giai đoạn dài trong lịch sử Việt Nam khi việc học, thi cử và đỗ đạt có vị trí quan trọng trong đời sống xã hội.
Vì sao hình tượng Tiến sĩ giấy được gắn với Trung Thu?
Ý nghĩa của ông Tiến sĩ giấy có thể được hiểu từ chính hình tượng mà món đồ chơi này thể hiện.
Một người đỗ đạt, ăn mặc trang trọng, đội mũ và ngồi ngay ngắn trở thành hình ảnh tượng trưng cho sự học và thành đạt trong khoa cử. Vì vậy, việc đặt ông Tiến sĩ giấy trong không gian Trung Thu có thể được xem là cách người lớn gửi gắm mong ước dành cho con trẻ: chăm học, tiến bộ và trưởng thành.
Ngày nay, khi nền khoa cử Nho học đã trở thành một phần của lịch sử, ông Tiến sĩ giấy vẫn được giới thiệu trong các hoạt động Trung Thu như một đồ chơi dân gian gắn với câu chuyện văn hóa về sự học.
Những món đồ chơi truyền thống và ký ức Trung Thu
Bên cạnh Tiến sĩ giấy, Trung Thu truyền thống còn có nhiều món đồ chơi quen thuộc như đèn ông sao, đèn kéo quân, mặt nạ giấy bồi, tò he, đầu lân, ông đánh gậy…
Các bảo tàng và chương trình văn hóa vẫn tổ chức hoạt động trải nghiệm làm những món đồ chơi này, qua đó giúp trẻ em tìm hiểu thêm về cách làm và giá trị của đồ chơi dân gian.
Đây cũng là một cách để những sản phẩm thủ công truyền thống tiếp tục xuất hiện trong đời sống hiện đại, không chỉ dưới dạng hiện vật mà còn thông qua trải nghiệm trực tiếp và hoạt động giáo dục văn hóa.
Trung Thu 2026 – tiếp nối những giá trị quen thuộc
Trung Thu hôm nay đã có thêm nhiều hình thức vui chơi mới, nhưng những hình ảnh quen thuộc như đèn lồng, đồ chơi dân gian, mâm cỗ và khoảnh khắc sum họp vẫn tạo nên nét riêng của mùa trăng tháng Tám.
Từ một món đồ chơi bằng giấy, ông Tiến sĩ giấy đưa chúng ta trở lại với câu chuyện về sự học và một phần lịch sử khoa cử Việt Nam.
Đó cũng là giá trị của những món đồ chơi dân gian: không chỉ để chơi, mà còn có thể trở thành một cách kể lại câu chuyện văn hóa cho thế hệ sau.
TICA – Gửi trao vị thu, giữ trọn vị tình
Với TICA, Trung Thu cũng là dịp để gửi lời cảm ơn đến những người đã đồng hành trong hành trình phát triển của thương hiệu.
Mỗi món quà Trung Thu được trao đi là một lời chúc ấm áp, an lành và trọn vẹn đoàn viên gửi đến Quý Khách hàng, Quý Đối tác và toàn thể Ticaers.
Liên hệ ngay với Tica để được tư vấn chọn loại keo phù hợp nhất cho công trình của bạn.
Hotline: 0886 688 699
Facebook Fanpage: https://www.facebook.com/TicaSilicone
Tica – Keo trám thông minh, khởi nguồn gắn kết.
